Të njohim historinë. Kontributi i Skraparit dhe i Skrapallinjve në Luftën Antifashiste Nacional Çlirimitare.

Edhe njëherë sot, sollëm në vemendje historinë skraparase, nëpërmjet një Konference për “Veçoritë e Luftës Antifashiste në krahinën e Skraparit”, e cila u zhvillua nga Bashkia Skrapar në bashkëpunim me Akademinë e Shkencave, Tiranë.
Aktiviteti u hap me fjalën e mirëseardhjes nga Kryetari i Akademisë z. Skënder Gjinushi i cili ndër të tjera tha: – “Traditat e dukuritë e antifashizmit në zonën e Skraparit janë të ngjashme, për të mos thënë të njëjtat me ato të gjithë Shqipërisë, e veçanta dhe e përgjithshmja e zhvillimeve të luftës antifashiste në Skrapar me ato mbarëvendore janë thuajse të mbivendosura, është kjo arsyeja e kushtimit të një konference të veçantë për ngjarjet e luftës së dytë botërore nbë zonën e Skraparit. Në historinë e qëndresës antifashiste dhe të luftës çlirimtare të popullit të Skraparit mund të shihen të gjitha fazat e pamjet e antifashizmit në Shqipëri, prej krijimit të çetave të para vullnetare të mbështetura në traditat e mëhershme të vetëmbrojtjes së vendit, si çeta e parë e Skraparit, apo çeta e Kulmakut; deri tek betejat e vërteta me ushtritë pushtuese si ajo e Tendës së Qypit; që prej trimërive vetjake deri tek brigadat e organizuara si Brigada VII.”

Gjithashtu, këtë aktivitet e përshëndeti Kryetari i Bashkisë Skrapar, z. Adriatik Mema, i cili në fjalën e tij përshëndetëse theksoi: “Dëshiroj të citoj një shkrimtar të njohur, i cili thotë se “të gjitha luftërat luftohen dy herë: një herë në fushën e betejës dhe një herë në atë të memories”. Besoj se kam edhe mirëkuptimin tuaj se sa e vërtetë dhe aktuale është kjo frazë edhe për ne shqiptarët. Në kushtet e lirisë së fjalës, të besimit dhe organizimit politik, pra, në kushtet e bashkëjetesës së ideve politike nuk do të ishte mirë, të mos të tregonim të vërtetën historike, të vërtetën e heronjve siç ishin, me zigzaget dhe mëdyshjet që ka qenia njerëzore, jo si do të donte të ishin sipas njërës apo tjetrës palë”.

Pjesë e panelit përshëndetës të kësaj konference ishte dhe z. Nasip Naço. Gjatë fjalës së tij z. Naço u shpreh se një konferencë e tillë është me një rëndësi shumë të madhe për Skraparin dhe Lufta Nacional Çlirimtare do të mbetet një nga kapitujt më të rëndësishëm të historisë tonë kombëtare.

Konferenca u nda në dy seanca dëgjimore, ku në seancën e parë të saj ishin pjesë në panel, z. Paskal Milo i cili foli për “Rolin dhe vendin e Skraparit gjatë luftës së Dytë Botërore në Shqipëri”. Më pas, kumtesa do të vazhdonte nga z. Mariglen Kasmi me temë “Marrëveshja e Beratit shtator – tetor 1943, në dritën e dokumenteve arkivore gjermane”. Seancën e parë të kumtesës do e përfundonte z. Pëllumb Xhufi, i cili solli në këtë konferencë disa nga dilemat tragjike të nacionalitetit të majtë dhe raste konkrete siç ishte rasti i Xhelal Staraveckës.
Fillimin e seancës së dytë do ta shënonte tematika “Çeta e parë antifashiste e Skraparit dhe komandanti i saj, Mestan Ujaniku” nga z. Ajet Shahu dhe z. Zylyftar Bregu. Më tej kjo seancë do të vijonte me “Organizmin ushtarak të Ballit Kombëtar në zonën e Skraparit gjatë Luftës së Dytë Botërore”, nga z.Asllan Zemani.
Mbi kontributin e Skraparit në Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare, znj. Anila Basho solli në këtë seancë dëgjimore, shumë nga ngjarjet, vendet dhe datat e kësaj historie.

Në këtë konferencë ishin të pranishëm shumë të ftuar, pasardhës të pjesëmarrësve dhe dëshmorëve të rënë në LANÇ. Nëpërmjet kësaj konference u kthye edhe njëherë vëmendja tek historia e LANÇ, e cila e bën edhe me të veçantë krahinën e Skraparit.

Të dashur bashkëqytetarë,
Në këtë prag ndërrimi të viteve, dëshiroj të përcjell urimet e mija më të sinqerta për çdo qytetar dhe familje në Skrapar. Me gjithë zemër uroj që viti i ri 2023 të jetë, për të gjithë ju, një vit i mbushur me gëzime dhe të mira. Paçi shëndet, begati dhe lumturi me gjithë të dashurit tuaj. Një urim i veçantë shkon për pjesëtarët e familjeve tuaja, të cilët për shumë arsye, nuk mund të jenë me ju në këtë ditë të shënuar. Le të shërbejë kjo ditë për t’i ofruar njëri tjetrit më shumë ngrohtësi, me shumë dashuri, mbështetje dhe solidaritet. Pavarsisht statusit shoqëror, të gjithë kemi nevojë për këtë gjë. Ndaj, të gjithë së bashku, në çdo skaj të Skraparit le ta kthejmë këtë ditë, në një ditë gëzimi dhe harmonie, duke besuar fort se viti që vjen do të jetë edhe më i mbarë për familjet tona. Dëshiroj, po ashtu, t’ju përcjell urimet e mija të gjitha atyre familjeve, të cilat këto vite  janë larguar nga Skrapari, duke ndërtuar jetën e tyre me shumë dinjitet në qytete të tjera të Shqipërisë. Kudo ku keni shkuar, me punën tuaj, përkushtimin dhe sakrificën keni qëndruar Skraparlinj të vërtetë.
Edhe një herë, gëzuar nga mot. 
Me shumë mirënjohje për të gjithë ju,
Adriatik Mema,
Kryetar i Bashkisë.